Debaty sejmoweXVII Kadencja

Interpelacja w sprawie zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C i B

   Szanowny Panie Ministrze! Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C - HCV stanowi dość poważny problem epidemiologiczny, jak również wielki problem medyczny oraz społeczny. Prawdopodobnie około 600-700 tysięcy ludzi w Polsce jest zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C, z czego do tej pory wykryto wirusa zaledwie u około 25 tysięcy osób, co stanowi niespełna 4%. Większość zakażonych HCV nie jest świadoma zakażenia, czemu sprzyja bezobjawowy okres trwania przewlekłego zapalenia wątroby typu C. Niespecyficzne objawy nie są kojarzone z chorobą wątroby. Lekarze pierwszego kontaktu nie mają możliwości wydania bezpłatnego skierowania na badanie wykrycia przeciwciał dla wirusa C - skierowanie bezpłatne może wydać jedynie lekarz chorób zakaźnych, do którego czas oczekiwania na wizytę wynosi kilka miesięcy.    Około 80% zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C miało i ma miejsce w placówkach ochrony zdrowia, a zakażeni pacjenci są ofiarami braku odpowiedniego reżimu sanitarnego, nieodpowiedniej sterylizacji, niewiedzy personelu medycznego, a także transfuzji krwi przed 1993 rokiem - kiedy to krwiodawstwo wprowadziło testy na obecność HCV wśród honorowych dawców krwi. Pacjenci z HCV to w głównej mierze ofiary zakażeń szpitalnych, błędów medycznych, których teraz nie ma komu naprawiać.    Terapie przeciwwirusowe to koszt rzędu od 18 do 36 tysięcy zł. Refundacje leczenia przeciwwirusowego są limitowane. Jedyną profilaktyką czynną może być leczenie chorych i zmniejszenie rezerwuaru wirusa w populacji. Rocznie przeznacza się środki na leczenie około 2000 chorych na HCV, a nowo wykrytych zakażeń jest co roku około 9000 lub więcej, bo nie wszystkie zakażenia są nadal zgłaszane.    Przewlekłe zapalenie wątroby typu B - WZW, spowodowane jest zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B - HBV. Kryteria Narodowego Funduszu Zdrowia znacząco odbiegają od standardów medycznych zalecanych przez Polską Grupę Ekspertów HBV w leczeniu przewlekłych zapaleń wątroby typu B. Podczas gdy na świecie podstawowym standardem leczenia jest pegylowany interferon alfa oraz najnowsze analogi nukleozydowe i nukleotydowe, w Polsce od 10 lat leczy się starą lamiwudyną - Zeffix firmy Glaxo Smith Kline, przy której średnio po 4 latach pacjenci nabywają odporności i lek przestaje działać. Brak jest osobnego programu na pegylowany interferon i każdy pacjent, który tym lekiem z powodu WZW typu B jest leczony, jak gdyby ˝zabiera˝ leki pacjentom oczekującym na leczenie WZW C, gdyż leki pochodzą z programu leczenia C znajdującego się w katalogach Narodowego Funduszu Zdrowia. W kolejkach na leczenie WZW C czeka się średnio 2-3 lata, więc każde uszczuplenie tej puli małych zasobów jest problemem. Problem ten mógłby zostać rozwiązany, gdyby wprowadzony został osobny program leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu B interferonem pegylowanym, za którym to programem poszłyby dodatkowe pieniądze na leczenie chorych.    Największym problemem chorych z powodu zakażenia przewlekłego wirusem HBV jest brak możliwości leczenia najnowszymi lekami przeciwwirusowymi. W Polsce są już zarejestrowane 3 takie leki, których skuteczność jest wyższa niż leku stosowanego obecnie w programie terapeutycznym (lamiwudyna). Są to entekavir, adefovir i telbiwudyna. Jednak żaden z tych leków nie znalazł się w programach terapeutycznych. Leki są zbyt drogie, aby pacjenci mogli kupować je z własnych środków - średnia cena to około 2500 zł miesięcznie.    Potrzebnych programów leczenia HBV nie ma. W Polsce w tym momencie oczekuje na te leki około 1000 pacjentów, którzy tymi a nie innymi lekami mogą być tylko leczeni. Gdy leki są zarejestrowane, to nie ma możliwości sprowadzania ich i refundowania w formie importu docelowego. Zapis o możliwości refundacji niestandardowej na wnioski indywidualne jest zapisem martwym, bowiem szpitale na takie leczenie, pomimo zgody, nie otrzymują dodatkowych pieniędzy i muszą je wygospodarować z innych środków własnych. Sytuacje nieliczne, w których szpitale decydują się na taką formę leczenia, powodują nadwykonania i ponadplanowe koszty leczenia, za które NFZ nie płaci, generując przy tym zadłużenie szpitali.    W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy możliwe jest zwiększenie nakładów na profilaktykę oraz podwyższenie poziomu wykrywalności zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C?    2. W Polsce wykrywa się corocznie około 9 tys. nowych zakażeń HCV, a środki przekazywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia wystarczają na leczenie 2-3 tys. potrzebujących leczenia - czy możliwe jest zatem zwiększenie limitów na refundację leczenia przeciwwirusowego?    3. W roku 2005 przyjął Pan Minister HCV jako priorytet swoich działań, powołał Pan ministerialną grupę doradczą, czego wynikiem jest powstanie projektu Narodowego Programu Zwalczania KCV - kiedy zatem program ten zostanie wprowadzony?    4. Kryteria Narodowego Funduszu Zdrowia znacząco odbiegają od standardów medycznych zalecanych przez Polską Grupę Ekspertów HBV w leczeniu przewlekłych zapaleń wątroby typu B - czy możliwe zatem jest dostosowanie ich do światowych standardów leczenia?    5. Kiedy wprowadzone zostaną nowe, bardzo potrzebne terapie dla chorych na przewlekłe zapalenie wątroby typu B?    6. Narodowy Fundusz Zdrowia obiecywał wprowadzić adefovir do leczenia przewlekłych zapaleń wątroby typu B w programie terapeutycznym w połowie 2005 roku - kiedy więc to nastąpi?    Z poważaniem    Posłanki Elżbieta Pierzchała,    Danuta Pietraszewska    i Ewa Więckowska    Katowice, dnia 4 lipca 2007 r.