Debaty sejmoweXVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie powstania niedoboru cukru stanowiącego rezerwy państwowe

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na zapytanie pana posła Stanisława Pawlaka w sprawie powstania niedoboru cukru stanowiącego rezerwy państwowe, po uzyskaniu wyjaśnień z Agencji Rynku Rolnego uprzejmie informuję, co następuje.    Współpraca Agencji Rynku Rolnego ze Spółką PHU ˝Arkon˝ w Koninie datuje się od 1995 r., kiedy to agencja, realizując rozporządzenie Rady Ministrów, zmuszona była zaimportować w krótkim czasie 150 tys. ton cukru w celu uzupełnienia podaży na rynku oraz powstrzymania gwałtownego wzrostu cen. Sytuacja na rynku cukru wymagała szybkiej i skutecznej interwencji polegającej na sprawnym przyjęciu cukru do magazynów zlokalizowanych w wielu różnych punktach kraju. Po sprawdzeniu jego jakości był dopuszczany do obrotu. W celu wywiązania się z nałożonego zadania agencja potrzebowała dużej ilości powierzchni magazynowych. Jednym z nielicznych oferentów oferującym powierzchnię składową na ponad 20 tys. ton cukru była firma PHU ˝Arkon˝ Sp. z o.o., z którą agencja podpisała stosowną umowę. Przed podpisaniem umowy sprawdzono oferowane magazyny pod względem przydatności do długookresowego składowania, a spółka złożyła wymagane przez ARR dokumenty: aktualny odpis Rejestru handlowego, zaświadczenie z banku o stanie konta, zaświadczenie z urzędu skarbowego o braku zobowiązań podatkowych oraz zaświadczenie ZUS o niezaleganiu opłat z tytułu ubezpieczeń społecznych. Spółka ˝Arkon˝ w krótkim czasie przyjęła i wydała z magazynów ponad 20 tys. ton cukru, z nałożonego zadania wywiązała się bez zastrzeżeń, stwarzając tym samym przesłanki do zawarcia umowy na długookresowe składowanie cukru stanowiącego rezerwy państwowe, przyjmując na siebie odpowiedzialność m.in. za nienaruszalność stanu ilościowego zgromadzonego cukru. ˝Arkon˝ zobowiązany był do potwierdzania stanów ilościowych dwukrotnie w roku, tj. na dzień 30 czerwca i na koniec roku poprzez przeprowadzenie inwentaryzacji. Wielkość zapasu przechowywanego w magazynie Spółki ˝Arkon˝ była potwierdzona spisem z natury na koniec 1997 r. Stan ten był zgodny ze stanem ewidencji materiałowej agencji. Wcześniejsze kontrole ARR potwierdziły zgodność stanów ewidencyjnych. Niedobór cukru w stosunku do stanu ewidencyjnego agencji ujawniony został w maju 1998 r. w momencie uzgadniania daty kolejnej okresowej kontroli zapasu w magazynie. W przeddzień kontroli właściciel spółki poinformował, że sam dokonał kontroli i stwierdziwszy niedobór 1700 ton cukru zgłosił do prokuratury ˝zawiadomienie˝ o przestępstwie. Na podstawie tej informacji agencja podjęła bezzwłocznie działania:    - zespół kontroli wewnętrznej ARR w obecności przedstawicieli Komendy Wojewódzkiej Policji w Koninie i Posterunku Policji w Krzyżu przeprowadził wstępną kontrolę w magazynie PHU ˝Arkon˝ w którym składowany był cukier,    - powiadomiono Prokuraturę Rejonową w Koninie o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa,    - powołano komisję do ustalenia rzeczywistego stanu ilościowego cukru w magazynie PHU ˝Arkon˝, stanowiącego rezerwy państwowe,    - komisja dokonała spisu rzeczowego pozostałego cukru, który został przewieziony do innego magazynu,    - obciążono PHU ˝Arkon˝ wartością zagarniętego cukru w wysokości 2501 540 zł,    - nałożono na PHU ˝Arkon˝ karę z art. 22 ustawy o rezerwach państwowych... (DzU nr 90, poz. 404) w wysokości 200% wartości niedoboru,    - całość sprawy dotyczącej niedoboru skierowano do Prokuratury Wojewódzkiej w Poznaniu,    - ARR wystąpiła do Sądu Okręgowego w Poznaniu z pozwem o zapłatę należności,    - agencja skierowała do sądu pozew przeciwko członkom zarządu Spółki ˝Arkon˝ oraz przygotowywane są dokumenty niezbędne do prowadzenia dalszych czynności windykacyjnych wobec tej firmy.    Obecnie, w wyniku uzyskanych doświadczeń ze współpracy z niesolidnymi podmiotami przechowującymi cukier, w celu zabezpieczenia interesów agencji i tym samym skarbu państwa, wobec wszystkich firm utrzymujących rezerwy państwowe, oprócz sankcji przewidzianych ustawą o rezerwach i ubezpieczeniach towarów od zdarzeń losowych, stosowany jest wymóg zabezpieczenia należytego wykonania umowy w postaci np. złożonego przez podmiot weksla ˝in blanco˝ wraz z deklaracją wekslową, oświadczenia w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji złożonego w trybie art. 777 pkt 4 K.p.c., ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej, gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych. Agencja, z uwagi na konieczność utrzymywania zapasów rezerw w określonych ilościach i lokalizacjach, musi współpracować z firmami, które często nie wyrażają zgody na powyższe formy zabezpieczeń, uważając je za zbyt wygórowane i wypowiadają umowy składu, co stawia agencję w trudnej sytuacji i zmusza do wyboru alternatywnego rozwiązania. Jednocześnie w celu maksymalnego zabezpieczenia interesów agencja rozważa rozszerzenie ubezpieczenia towarów o ryzyka dodatkowe, w tym głównie ryzyka wyłudzenia towarów.    Ponadto, zgodnie z wymogami ustawy o ochronie osób i mienia, wykazy obiektów, w których utrzymywane są rezerwy państwowe, przekazane zostały do wojewodów i włączone do poufnych planów ochrony tych obiektów.    Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję pana posła, że ARR dokłada wszelkich starań, aby w określonych realiach jak najpełniej zabezpieczyć interesy agencji z jednoczesnym spełnieniem wymogów lokalizacji stawianych przez resorty, w dyspozycji których znajdują się utrzymywane przez nas zapasy.    Podsekretarz stanu    Feliks Klimczak    Warszawa, dnia 19 lutego 2001 r.