Debaty sejmoweXVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania urzędów stanu cywilnego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła na Sejm RP pana Mariana Mirosława Marczewskiego w sprawie funkcjonowania urzędów stanu cywilnego uprzejmie wyjaśniam, że sposób pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej reguluje rozporządzenie ministra finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. (DzU nr 110, poz. 1176), które wbrew twierdzeniu pana posła zasadniczo zmieniło dotychczasowy sposób pobierania i kasowania opłaty skarbowej przez urzędy stanu cywilnego.    Zgodnie z § 4 wskazanego wyżej rozporządzenia znaki opłaty skarbowej od podania i dołączonych załączników nakleja się na podaniu albo na dokumencie stwierdzającym wniesienie podania. Natomiast zgodnie z § 6 i § 7 rozporządzenia znaki opłaty skarbowej od czynności urzędowych od zaświadczenia lub zezwolenia nakleja się na podaniu albo na dokumencie stwierdzającym wniesienie podania, a na wydanym dokumencie zamieszcza się adnotację o wniesienie zapłaty opłaty skarbowej znakami opłaty skarbowej w odpowiedniej wysokości.    Z powyższego wynika jednoznacznie, że kierownicy urzędów stanu cywilnego, wydając odpisy z akt stanu cywilnego na wniosek zainteresowanej osoby, nie mogą naklejać znaków opłaty skarbowej na wydawanym odpisie, lecz na podaniu lub na dokumencie stwierdzającym wniesienie podania.    Mam świadomość, że taki sposób pobierania i kasowania opłaty skarbowej budzi niezadowolenie wnioskodawców oraz utrudnia pracę kierownikom usc, jednakże stanowisko Ministerstwa Finansów w tym względzie jest jednoznaczne.    Propozycja Departamentu Rozwoju Informatyki i Systemu Rejestrów Państwowych MSWiA zwolnienia z obowiązku składania podań w przypadku osobistego zgłaszania się wnioskodawców do usc po odpisy aktów stanu cywilnego przy jednoczesnym zwiększeniu opłaty skarbowej za te odpisy nie została uwzględniona przez Ministerstwo Finansów w pracach nad ustawą o opłacie skarbowej, która została uchwalona w dniu 9 września 2000 r. (DzU nr 86, poz. 960).    Ponadto informuję pana marszałka, że w Departamencie Rozwoju Informatyki i Systemu Rejestrów Państwowych MSWiA zorganizowano w dniu 24 stycznia br. spotkanie inspektorów nadzorujących rejestrację stanu cywilnego z ramienia wojewodów z naczelnikiem Wydziału Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru Ministerstwa Finansów, na którym wyjaśniono kwestie dotyczące opłat skarbowych.    W kwestii pobierania opłat skarbowych od zaświadczeń wydawanych na podstawie art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego argumentem wykluczającym objęcie opłatą skarbową tych zaświadczeń jest uznanie, że wydawane są one z urzędu, jako element procedury związanej z zawarciem małżeństwa ˝konkordatowego˝, który wynika wprost z przepisów ustawowych.    Należy również stwierdzić, że z przepisów ustawy o opłacie skarbowej nie wynika wprost, że takie zaświadczenie podlega opłacie. Pobieranie opłat za podanie o wydanie zaświadczenia oraz za samo zaświadczenie wyraźnie zróżnicowało obywateli pod względem ponoszonych kosztów związanych z zawarciem małżeństwa. Na nierówność obywateli w tym przedmiocie zwrócili uwagę: rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu do ministra spraw wewnętrznych i administracji, posłowie oraz niektórzy kierownicy usc. Ponadto przedstawiciele Episkopatu Polski wykazali różnicę w wysokości opłat skarbowych przy zawieraniu małżeństw cywilnych i ˝konkordatowych˝, która sięga nawet kwoty 84 zł. W tej sytuacji w celu zrównania obywateli pod względem ponoszonych opłat, na co zwrócił uwagę pan poseł w swojej interpelacji, zalecono odstąpienie od ich pobierania.    W celu uniknięcia w przyszłości różnej interpretacji przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń do zawarcia małżeństwa ˝konkordatowego˝ Departament Rozwoju Informatyki i Systemu Rejestrów Państwowych MSWiA przygotował projekt nowelizacji art. 12 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, z którego jednoznacznie wynika, że zaświadczenie wydawane jest z urzędu.    Jednocześnie uprzejmie informuję pana marszałka, że kserokopię interpelacji pana posła Mariana Mirosława Marczewskiego w części dotyczącej sposobu pobierania opłat skarbowych przekazuję ministrowi finansów.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Kazimierz Ferenc    Warszawa, dnia 20 kwietnia 2001 r.