Odpowiedź na interpelację w sprawie cen gazu dla odbiorców indywidualnych
  Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo, znak: SPS-0202-5657/01, z dnia 2 lutego 2001 r., dotyczące interpelacji posła Grzegorza Cygonika w sprawie cen gazu dla odbiorców indywidualnych, pozwalam sobie przekazać następujące wyjaśnienia.   Ad 1. Jeśli chodzi o postulat równomiernego w skali roku rozłożenia płatności za dostarczony gaz, to wydaje się on niewłaściwy. Z posiadanych informacji wynika, że w przypadku gazu system ten nie był stosowany, natomiast był wielokrotnie oprotestowany przez odbiorców ciepła sieciowego.   Obecnie wraz ze zmianą systemu taryfowego niezbędne jest dostosowanie do nowych warunków systemu rozliczeń i inkasowania należności. Stosowany uprzednio system rozliczeń, w którym okres rozliczeniowy (okres dokonywania odczytów wskazań urządzeń pomiarowych) wynosił 12 miesięcy, a rachunki wystawiane były np. w okresach dwumiesięcznych na podstawie prognozowanego poboru energii i paliw, był ostro krytykowany przez odbiorców, u których faktycznie zużycie energii i paliw ukształtowało się na niższym poziomie niż prognozowane i w związku z tym powstała nadpłata. Odbiorcy ci krytykowali ten system, twierdząc, że sprzedawca w sposób nieuzasadniony dysponuje ich środkami pieniężnymi i czerpie z tego tytułu korzyści finansowe. Z tego punktu widzenia zasadne byłoby skracanie okresu rozliczeniowego, tak aby minimalizować nieuniknione różnice wynikające z różnicy między opłatami obliczonymi na podstawie faktycznego i prognozowanego zużycia paliw i energii.   W związku z tym należałoby postawić tezę, że system rozliczeń i inkasowania należności powinien spełniać warunek, aby odbiorca i sprzedawca nawzajem się nie kredytowali. Przepisy art. 45 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne stanowią, że taryfy powinny zapewnić pokrycie uzasadnionych kosztów działalności w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania i dystrybucji lub obrotu paliwami i energią oraz ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen.   Mając na względzie powyższy zapis ustawowy, należy się zastanowić, czy postulowany w wystąpieniu pana posła sposób rozliczeń, polegający na równomiernym rozłożeniu należności w ciągu roku, byłby prawidłowy. W stosunku do odbiorców, którzy pobierają gaz na cele związane z przygotowaniem posiłków, podgrzewaniem wody użytkowej i na cele ogrzewania domu, równomierne w ciągu roku rozłożenie płatności oznaczałoby, że w okresie zimowym przedsiębiorstwo energetyczne musiałoby kredytować tego odbiorcę. Działalność kredytowa nie należy i nie powinna należeć do zakresu działalności przedsiębiorstwa energetycznego.   Ad 2, 3. Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DzU nr 54, poz. 348, ze zm.) określiły zasady kształtowania cen nośników energii, w tym paliw gazowych, w sposób całkowicie odmienny od zasad stosowanych do 5 grudnia 1999 r., tj. do czasu ich stanowienia przez ministra finansów w trybie cen urzędowych.   Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy taryfy dla paliw gazowych, które są zbiorem cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, ustalane są przez same przedsiębiorstwa energetyczne w oparciu o przepisy ustawy Prawo energetyczne oraz rozporządzeń wykonawczych do ustawy. W roku 2000 ustalone były na podstawie rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 6 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi, w tym rozliczeń z indywidualnymi odbiorcami w lokalach (DzU nr 102, poz. 1188), obowiązującego do dnia 30 stycznia 2001 r. oraz rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączania podmiotów do sieci gazowych, pokrywania kosztów przyłączenia, obrotu paliwami gazowymi, świadczenia usług przesyłowych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci gazowych oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców (DzU nr 93, poz. 588) obowiązującego do dnia 4 września 2000 r. Taryfy te podlegają zatwierdzeniu przez prezesa URE w trybie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, jednakże odmowa zatwierdzenia taryfy może nastąpić tylko w przypadku, gdy ustalona taryfa jest niezgodna z zasadami i przepisami, o których mowa w art. 45 i 46 ustawy.   Obecnie, nie dłużej jednak niż do 31 marca 2001 r., w rozliczeniach z odbiorcami paliw gazowych obsługiwanych przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA obowiązuje taryfa nr 1/2000 dla paliw gazowych, ustalona przez to przedsiębiorstwo i zatwierdzona przez prezesa URE. Dopuszczalny przepisami prawa wzrost średniej ceny dostawy paliwa gazowego ustalonej na podstawie omawianej taryfy w stosunku do ceny ustalonej na podstawie taryfy ostatnio obowiązującej wynosił 11%, natomiast wzrost płatności w stosunku do 1999 r. dla poszczególnych odbiorców wynosił 12,5%. Przy czym z uwagi na wejście w życie tej taryfy w marcu 2000 r. średnioroczny (2000/1999) wzrost opłat za gaz zawierał się w przedziale 9,5%-10,5%.   Z dniem 30 stycznia 2001 r. weszło w życie rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi (DzU z 2001 r. nr 1, poz. 8), którego § 44 zobowiązuje przedsiębiorstwa energetyczne, których taryfy miały zastosowanie przed 14 czerwca 2000 r., do ich dostosowania m.in. do przepisów art. 7 ust. 5 i art. 45 ust. 5 ustawy Prawo energetyczne w terminie 30 dni, tj. do dnia 2 marca 2001 r., przy czym tak dostosowane taryfy obowiązują nie dłużej niż do 31 marca 2001 r.   Zgodnie z nowym rozporządzeniem taryfowym w dniu 31 stycznia 2001 r. PGNiG SA złożyło wniosek o zmianę taryfy nr 1/2000 dla paliw gazowych w następującym zakresie:   - dostosowania taryfy do wymogu art. 45 ust. 5 Prawa energetycznego, tj. ograniczenia udziału opłat stałych w opłatach za usługi przesyłowe do 40%;   - ustalenia nowych stawek opłat za przyłączenie - na podstawie 1/4 średniorocznych nakładów;   - ustalenia nowych cen gazu - na podstawie przepisu § 30 rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 20 grudnia 2000 r.   Do czasu rozpatrzenia wniosku i wydania przez prezesa URE decyzji zatwierdzającej lub odmawiającej zatwierdzenia zmiany taryfy dla paliw gazowych ustalonej przez PGNiG SA nie można precyzyjnie określić skali wzrostu opłat za dostarczane paliwo gazowe dla poszczególnych grup odbiorców. Natomiast wzrost poziomu opłat odbiorców gazu ziemnego wysokometanowego, wnioskowany przez PGNiG, oscyluje w granicach 18,5%. Powyższy wzrost przedsiębiorstwo uzasadnia przede wszystkim ponad 35% wzrostem w stosunku do roku ubiegłego kosztów zakupu gazu z importu. Należy w tym miejscu podkreślić, że ceny zakupu gazu z importu ulegają zmianie z 9-miesięcznym opóźnieniem w proporcji do zmiany cen produktów ropopochodnych na rynkach światowych.   Ad 4. Porównując poziom opłat za gaz wysokometanowy płaconych przez odbiorców w Polsce z porównywalnymi odbiorcami w krajach Europy Zachodniej i odnosząc się do okresu porównawczego, jakim jest początek roku 2000, oraz w przeliczeniu na USD, można stwierdzić, iż opłaty dla odbiorców grup taryfowych W-1 do W-4 (odbiorcy domowi) są co najmniej o 30% niższe niż w Europie Zachodniej, przy czym ta dyspozycja jest tym większa, im mniejsze jest zużycie gazu. W przypadku odbiorców zużywających gaz jedynie do przygotowania posiłków (grupa W-1) dysproporcja ta sięga nawet 50%, natomiast w przypadku odbiorców domowych zużywających gaz nie tylko do przygotowania posiłków, ale również do podgrzewania wody i ogrzewania mieszkań (grupa W-3 i W-4) ta dysproporcja sięga kilkunastu procent. Jednocześnie należy mieć na uwadze fakt, że obecnie w stosunku do I kwartału roku 2000, również w krajach Europy Zachodniej, ceny gazu dostarczanego odbiorcom wzrosły w ślad za wzrostem cen produktów ropopochodnych w znacznej skali.   Ad 5. Minister skarbu państwa wspólnie z ministrem gospodarki przedstawili Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów wniosek o rekomendowanie wprowadzenia korekt w rozporządzeniu ministra gospodarki z dnia 6 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi. We wniosku przedstawiono analizę kosztów działalności koncesjonowanej PGNiG SA.   Ad 6. Jedną z podstaw oceny przez prezesa URE każdego wniosku taryfowego, w tym również wniosku PGNiG SA o zatwierdzenie taryfy dla paliw gazowych, jest analiza kosztów działalności koncesjonowanych. Za koszty uzasadnione prowadzenia działalności koncesjonowanej uznaje się wyłącznie koszty niezbędne ze względów techniczno-organizacyjnych lub ekonomicznych do prowadzenia przez przedsiębiorstwo działalności w zakrese obrotu, przesyłania i dystrybucji paliw gazowych i tylko one mogą być podstawą kalkulacji cen i stawek opłat zawartych w taryfie. Każdy więc wniosek taryfowy pod tym kątem jest szczegółowo analizowany. Jednocześnie należy zauważyć, że koszty poszukiwań gazu są elementem jego ceny, jako że koszty te uznaje się za koszty uzasadnione pozyskania gazu ze źródeł krajowych. Gdyby nie zostały pokryte tymi cenami, poszukiwania nie mogłyby być w ogóle prowadzone.   Przedstawiając powyższe odpowiedzi na pytania postawione przez pana posła w interpelacji, mam nadzieję, że pozwolą one na wyjaśnienie powstałych wątpliwości na temat cen gazu dla odbiorców indywidualnych.   Z poważaniem   Podsekretarz stanu   Andrzej Karbownik   Warszawa, dnia 26 lutego 2001 r.
- Interpelacja w sprawie likwidacji z dniem 1 maja 2004 r. funduszu alimentacyjnego
- Interpelacja w sprawie zwiększenia wpływu samorządów terytorialnych na decyzje dotyczące powstawania nowych super- i hipermarketów
- Interpelacja w sprawie sposobu ustalania marży średniej ważonej przez kontrolerów urzędów skarbowych
- Interpelacja w sprawie skutków społecznych, ekonomicznych i prawnych wybranej metody prywatyzacji Huty Częstochowa
- Interpelacja w sprawie zwiększenia przez Polskę produkcji energii ze źródeł odnawialnych