Debaty sejmoweXVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie prawa do ulgowej opłaty paszportowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację nr 6991 poseł na Sejm RP pani Renaty Szynalskiej dotyczącą opłat paszportowych, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów oraz w porozumieniu z ministrem finansów uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko.    Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (DzU z 1991 r. nr 2, poz. 5, z późn. zm.) stanowi, że paszporty i paszporty blankietowe wydaje się po przedstawieniu wymaganych dokumentów i uiszczeniu należnych opłat. Z kolei ust. 2 powołanego przepisu zawiera delegację dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat paszportowych, trybu ich uiszczania oraz warunków i zakresu stosowania ulg i zwolnień od tych opłat w razie zawinionej utraty paszportu. Na ww. podstawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie opłat paszportowych (DzU nr 152, poz. 725, z późn. zm.), gdzie określono m.in. przypadki, w których w ogóle nie pobiera się opłaty paszportowej (§ 4 rozporządzenia), oraz przypadki, w których opłata ta podlega obligatoryjnemu obniżeniu o 50% (§ 3 rozporządzenia).    Należy wskazać, że regulujące przedmiotową materię przepisy jako zasadę przyjmują odpłatność, wyjątkowo jedynie dopuszczając odstępstwa od tej reguły, czy to w postaci ulg, czy też w postaci całkowitych zwolnień od ww. opłat.    Przepis § 3 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia wprowadza zniżkę jedynie dla uczącej się młodzieży szkół dziennych i studentów studiów stacjonarnych. Podobnej ulgi nie przewidziano dla studentów studiów zaocznych i wieczorowych. Należy podkreślić, że podział na studentów nieodpłatnych studiów dziennych i płatnych studiów zaocznych i wieczorowych oraz wynikające stąd konsekwencje w postaci przysługujących im uprawnień lub ich braku wynika z przepisów, które regulują status prawny obu grup studentów.    Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie są również ewentualne koszty, jakie mogłaby pociągnąć za sobą proponowana zmiana. Opłaty paszportowe zasilają budżet państwa. Wprowadzenie ulg lub zwolnień, o których mowa w piśmie pana profesora, spowodowałoby zmniejszenie dochodów skarbu państwa o kwotę trudną do oszacowania, jako że posiadanie paszportu nie jest obowiązkiem obywatela, lecz jego prawem wynikających z art. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (DzU z 1991 r. nr 2, poz. 5, z późn. zm.).    W toku prac nad zeszłoroczną nowelizacją ww. rozporządzenia minister pracy i polityki społecznej wysunął propozycję zwolnienia z opłat paszportowych przewodników towarzyszących w podróży osobom całkowicie niezdolnym do pracy oraz osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wskazana poprawka nie uzyskała jednak poparcia w toku prac nad zmianą przedmiotowych przepisów, m.in. z uwagi na fakt, iż paszport wydaje się na 10 lat, a nie w związku z konkretnym wyjazdem.    Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, sformułowanej w art. 32 Konstytucji RP oraz art. 20 Karty Podstawowych Praw Unii Europejskiej.    Na zakończenie informuję, iż zgodnie ze stanowiskiem ministra finansów zaproponowana przez panią poseł zmiana dotycząca wprowadzenia ulgowej opłaty paszportowej dla uczącej się młodzieży i studentów szkół zaocznych i wieczorowych w chwili obecnej nie byłaby wskazana z uwagi na znaczne obniżenie dochodów budżetowych. Ponadto w opinii ministra finansów być może należałoby rozważyć zmianę polegającą na likwidacji ulgowych opłat paszportowych, zawartych w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM z dnia 19 grudnia 1996 r., dotyczących uczącej się młodzieży szkół dziennych i studentów studiów stacjonarnych. Z tytułu tych opłat wzrosłyby wpływy do budżetu, co w obecnej sytuacji finansowej państwa ma duże znaczenie.    Z poważaniem    Minister    Marek Biernacki    Warszawa, dnia 18 września 2001 r.