Debaty sejmoweXVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmiany ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, na interpelację pana posła Sergiusza Plewy w sprawie zmiany ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (6119), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Na wstępie pozwolę sobie przywołać uwagę pana marszałka do faktu, iż dokonana w dniu 7 maja 1999 r. nowelizacja wspomnianej ustawy znosząca odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na prowadzenie gospodarstwa rolnego została podyktowana zasadą przestrzegania równości w zakresie spełniania powszechnego obowiązku służby wojskowej przez wszystkich obywateli. W tym przypadku przyjęto założenie, że wykonywanie jakiegokolwiek zawodu, w tym również prowadzenie gospodarstwa rolnego, nie powinno stanowić tytułu do odroczenia służby wojskowej. Uprzywilejowanie poborowych rolników prowadziłoby w konsekwencji do naruszenia zasady powszechności spełniania obowiązku służby wojskowej, gdyż z przywileju odroczenia służby wojskowej (a de facto przywileju jej nieodbycia) nie korzystają inne grupy zawodowe. Argumentacja ta spotkała się ze zrozumieniem posłów i senatorów, którzy w głosowaniu optowali za przyjęciem nowelizacji, która urzeczywistnia postanowienia art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.    Wspomniana nowelizacja mogła postawić w niekorzystnej sytuacji poborowych rolników, którzy korzystali wcześniej z odroczeń zasadniczej służby wojskowej z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i, nie spodziewając się zmiany przepisów, np. zaciągnęli kredyty. Dlatego też, biorąc pod uwagę liczne wystąpienia samych zainteresowanych oraz posłów i senatorów w tej kwestii, działając na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, 22 września 2000 r. wydałem zarządzenie nr 26/MON w sprawie przeniesienia do rezerwy niektórych grup poborowych bez odbycia zasadniczej służby wojskowej. Dotyczy ono jednak tylko tych poborowych rolników, którzy przed dniem 1 lipca 1999 r. korzystali z odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz spełniali w dniu wejścia w życie zarządzenia warunki uzyskania takiego odroczenia w świetle przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy.    Uwzględniwszy przedstawiony wyżej wyjątek, Ministerstwo Obrony Narodowej nie znajduje podstaw do przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w zakresie udzielania odroczeń poborowym prowadzącym gospodarstwa rolne. Stoi bowiem na stanowisku, że obecne uregulowania prawne dają wystarczające możliwości rozwiązania problemów młodych rolników znajdujących się w naprawdę trudnej sytuacji.    Art. 39 ust. 3 znowelizowanej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej umożliwia uzyskanie jednorazowego odroczenia ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne na okres od 3 do 12 miesięcy. Na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy poborowemu udziela się odroczenia zasadniczej służby wojskowej również ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nim zamieszkałym, który nie ukończył szesnastego roku życia lub został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji albo który ukończył siedemdziesiąty piąty rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki, albo ze względu na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu - na czas sprawowania tej opieki. Odroczenie takie może być udzielane wielokrotnie. Wydaje się zatem, iż jest to wystarczające zabezpieczenie interesów poborowych rolników, których rodzice są inwalidami I grupy lub ukończyli 75 lat.    Chcąc złagodzić ujemne skutki powoływania rolników do zasadniczej służby wojskowej, Ministerstwo Obrony Narodowej zaleca stosowanie zasady terytorialności, tzn. przydzielania poborowych do jednostek stacjonujących możliwie najbliżej miejsca ich zamieszkania. Ponadto, zgodnie z rozporządzeniem ministra obrony narodowej z dnia 22 czerwca 1992 r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego (DzU nr 56, poz. 277 z późn. zm.), żołnierz zasadniczej służby wojskowej może również na własną prośbę skorzystać z możliwości przeniesienia do jednostki stacjonującej bliżej miejsca jego zamieszkania.    Na zakończenie pozwolę sobie jeszcze raz podkreślić, że Ministerstwo Obrony Narodowej nie planuje podjęcia działań zmierzających do zmiany ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z sugestiami posła S. Plewy. Wychodzi bowiem z założenia, iż możliwość przeniesienia do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej lub uzyskania odroczenia powinna być wykorzystywana jedynie wyjątkowego w indywidualnych przypadkach, a nie stanowić przywileju przysługującego jakiejś grupie poborowych.    Przekazując powyższe wyjaśnienia, żywię nadzieję, iż przyjmie je pan marszałek ze zrozumieniem.    Łączę wyrazy szacunku    Minister    Bronisław Komorowski    Warszawa, dnia 3 kwietnia 20001 r.