Debaty sejmoweXVII Kadencja

Interpelacja w sprawie rozbieżności w interpretowaniu przez urzędy skarbowe ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

   W związku z tym, iż organy skarbowe, dokonując interpretacji ustawy o podatku VAT, bezpodstawnie różnicują dwie kategorie podatników: zarządcy ustanowionego przez sąd (a więc działającego niejako przymusowo, gdyż w warunkach braku współdziałania współwłaścicieli) oraz zarządcy ustanowionego przez zgodnie działających współwłaścicieli, podczas gdy wykonują oni de facto te same czynności, konieczną wydaje się zmiana obowiązujących przepisów prawnych.    Obecnie istniejący stan prawny powoduje, że w występującym wśród znacznej liczby podatników stanie faktycznym - wielości współwłaścicieli oraz najemców, z których tylko część jest podatnikami podatku VAT - konieczne jest wystawianie odrębnych faktur z tytułu wynajmu oraz ponoszonych przy wynajmie kosztów. Obecna interpretacja przepisów rodzi następujące konsekwencje praktyczne:    1. Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany zawrzeć odrębną umowę z najemcami lokali użytkowych i mieszkalnych (i tak w przypadku np. 10 współwłaścicieli i 30 najemców należy sporządzić aż 300 umów). A zatem co miesiąc każdy najemca ma wystawić 300 faktur (przy wskazanej powyżej liczbie wynajmujących i najemców) na kwoty odpowiadające wysokości ich udziałów we współwłasności.    2. Przeprowadzanie jakichkolwiek czynności związanych z nieruchomością stanowiącą współwłasność wielu osób (remonty, konserwacje, prace porządkowe, zakupy środków czystości itp.) powoduje konieczność wystawiania przez sprzedającego bądź usługodawcę takiej ilości faktur, ilu jest współwłaścicieli, i podziału łącznej kwoty na tyleż nierównych części (proporcjonalnie do udziałów). Powyższe dotyczy również dostawy mediów. Wskazać jednakże należy, iż takie wystawianie faktur VAT jest kwestionowane przez organy podatkowe, a najczęściej jest w ogóle niemożliwe ze względów praktycznych.    3. Sytuacja ta obarcza najemców - osoby często starsze i schorowane, emerytów i rencistów - rozlicznymi obowiązkami i czynnościami dotyczącymi zapłaty faktur za wynajem oraz nakłada na nie obowiązek ponoszenia kilku, a często nawet kilkunastu opłat pocztowych (prowizji). Uregulowanie płatności za wynajem wymaga bowiem opłacenia przez te osoby (na poczcie, w banku) kilkunastu odrębnych przekazów pocztowych (przelewów) i uiszczenia opłat pocztowych (prowizji bankowych) od każdego przelewu odrębnie. Szacunkowo, przy liczbie wynajmujących sięgającej dziesięciu, suma ponoszonych przez najemców opłat sięga 40 -70 zł.    4. W każdym miesiącu organy podatkowe otrzymują taką ilość deklaracji VAT, która odpowiada liczbie współwłaścicieli (będących oczywiście podatnikami podatku VAT).    Niewątpliwie dodatkowe trudności pojawiają się w przypadku, gdy nie wszyscy współwłaściciele są podatnikami podatku VAT, a nadto gdy niektórzy z nich mają miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.    Reasumując powyższe, nie ulega wątpliwości, iż do obowiązującego porządku prawnego (a dokładnie do ustawy o VAT) należałoby wprowadzić możliwość rozliczania podatku należnego przez ustanowionego umownie zarządcę nieruchomości oraz za pośrednictwem jego numeru NIP. Taki postulat wydaje się być tym bardziej uzasadniony, gdyż zgodnie z dotychczasowymi poglądami Ministra Finansów ustanowiony przez sąd zarządca nieruchomością wspólną działa w imieniu własnym i jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a zatem jest uprawniony, w sprawach związanych ze sprawowanym zarządem, do otrzymywania i wystawiania faktur VAT oraz posługiwania się w tych sprawach własnym numerem NIP (por. pismo MF z 6.12.1994 r. - PP3-8218-18794/94/MR).    Podkreślenia wymaga, iż przyjęcie rozwiązania zakładającego podmiotowość podatkową zarządcy nie spowoduje uszczuplenia dochodów skarbu państwa, gdyż kwota podatku VAT odprowadzanego przez administratora nie może być mniejsza niż zsumowane cząstkowe kwoty odprowadzane przez współwłaścicieli. W niektórych przypadkach nastąpiłoby w ogóle zwiększenie tych wpływów (w sytuacji gdy niektórzy z najemców nie będą podatnikami podatku VAT), a ponadto przy rozdzieleniu podatku na poszczególnych współwłaścicieli mogliby oni, aż do czasu osiągnięcia obrotów określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (...), korzystać z określonego tam zwolnienia podmiotowego, zaś w przypadku rozliczania VAT zbiorczo przez administratora osiągnięcie takich obrotów następuje odpowiednio wcześniej. Ponadto zamiast znacznej liczby deklaracji podatkowych otrzymywanych co miesiąc przez urząd skarbowy organa skarbowe uzyskałyby identyczną kwotę podatku znacznie mniejszym nakładem pracy, spowodowałoby to także uproszczenie rozliczania podatku dla podatnika (prowadzenie ewidencji i składanie jednej deklaracji) oraz zmniejszenie ryzyka nieprawidłowości, które jest znacznie większe przy konieczności podziału wszystkich kwot na poszczególnych współwłaścicieli. Możliwym byłoby również wystawianie jednej faktury dla najemcy przez zarządcę, co zwiększyłoby czytelność obrotu (jedna usługa najmu = jedna faktura) oraz niewątpliwie stanowiłoby ułatwienie nie tylko dla wynajmującego, ale również dla najemcy. Możliwe byłoby także otrzymywanie jednej faktury zakupu od podmiotów wykonujących usługi związane z nieruchomością (remonty, konserwacja itp.), bez konieczności rozdzielenia zawartych tam kwot podatku naliczonych na poszczególnych współwłaścicieli.    Jednocześnie nadmieniam, że art. 4 ust. 4 zdanie drugie VI dyrektywy o VAT Unii Europejskiej (˝VI Dyrektywa Rady Wspólnot z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku˝, nr 77/388/EEC) dopuszcza tworzenie przez podatników tzw. grup dla potrzeb podatku VAT, które następnie można zarejestrować jako odrębnego podatnika tegoż podatku. Zapytuję Pana Ministra: Czy jest możliwość uregulowania kwestii poruszonych w interpelacji?    Poseł Marcin Libicki    Poznań, dnia 18 lutego 2004 r.