Debaty sejmoweXVII Kadencja

Interpelacja w sprawie zabezpieczenia należności za roboty budowlane

   Szanowny Panie Premierze! Przepisy art. 6471 Kodeksu cywilnego i ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane (Dz.U. nr 180, poz. 1758) wprowadziły nową, niewątpliwie potrzebną formę zabezpieczenia należności za roboty budowlane, zgodnie z którą zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę, zaś wykonawcy (podwykonawcy) są uprawnieni do żądania zabezpieczenia ich należności za pomocą gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych, gwarancji bankowych oraz poręczeń banków. Owo cenne rozwiązanie pomija jednak niesłusznie zabezpieczenia wierzytelności innych podmiotów uczestniczących w procesie inwestycyjnym poza wykonawcą i podwykonawcą robót budowlanych. W szczególności ochrona nie obejmuje projektantów oraz dostawców materiałów budowlanych, maszyn i usług. Trudno znaleźć merytoryczne uzasadnienie dla tak ograniczonego mechanizmu zabezpieczenia należności za roboty budowlane.    Niemniej jednak pewnym alternatywnym rozwiązaniem może być zastosowanie instytucji tzw. hipoteki legalnej (hipoteque legale) przewidzianej w Kodeksie cywilnym prowincji Quebec w Kanadzie. Mechanizm ten został szczegółowo przedstawiony m.in. w artykule Tomasza Gałeckiego w ˝Rzeczpospolitej˝ z dnia 9 sierpnia 2004 r. Hipoteka legalna zabezpiecza interesy wykonawców i podwykonawców robót budowlanych, jednocześnie jednak poszerzając ochronę należności pozostałych podmiotów biorących udział w procesie inwestycyjnym. Stanowi ona prawo rzeczowe obciążające nieruchomość, na której realizowana jest inwestycja, i pozwala na sądową sprzedaż nieruchomości, którą obciąża wówczas, gdy należności związane z realizowanym procesem inwestycyjnym nie są regulowane. Cena sprzedaży jest w takim przypadku uzależniona od wielkości należności na rzecz odpowiednich podmiotów biorących udział w inwestycji. Podkreślenia wymaga fakt, iż omawiana instytucja ma pierwszeństwo przed zwykłą hipoteką ustanowioną na tej samej nieruchomości na zabezpieczenie innych roszczeń.    Wydaje się, że ogólnie omówiona instytucja hipoteki legalnej stanowi cenne rozwiązanie na gruncie gwarancji zapłaty za roboty budowlane. Implementowanie jej do polskiego systemu prawnego może być dobrym rozwiązaniem służącym interesom wszystkich podmiotów uczestniczących w procesie inwestycyjnym i pozwoli na wyeliminowanie nieuczciwych płatników z praktyki gospodarczej.    Panie Premierze, jak Pan Premier ocenia instytucję tzw. hipoteki legalnej?    Czy Rząd podejmie inicjatywę ustawodawczą w celu implementacji mechanizmu hipoteki legalnej do polskiego prawa?    Z wyrazami szacunku    Poseł Bogdan Lewandowski    Warszawa, dnia 12 listopada 2004 r.